Prawo spadkowe

January 5, 2008

Prawo spadkowe to dział prawa cywilnego regulujący losy majątku pozostawionego przez zmarłą osobę fizyczną. W szczególności prawo spadkowe reguluje przejście tego majątku, a więc praw i obowiązków majątkowych zmarłego, na inne osoby fizyczne i prawne.

Spadkodawca to zmarły, którego śmierć, jako fakt prawny, zapoczątkowuje proces dziedziczenia. Spadkodawcą może być tylko osoba fizyczna. Spadkodawcą jest również człowiek, który został uznany za zmarłego orzeczeniem sądu.

Spadkobierca to osoba, która dziedziczy lub mogłaby dziedziczyć po zmarłym. Spadkobiercą może być zarówno osoba fizyczna i prawna.

W Polskim prawie rozróżnia się dziedziczenie testamentowe i dziedziczenie ustawowe. Dziedziczenie ustawowe zachodzi wówczas, gdy osoba zmarła nie sporządziła testamentu albo też żadna z osób powołanych w testamencie nie może lub nie chce dziedziczyć.
Przepisy prawne (kodeks cywilny) precyzyjnie określają kolejność i proporcje dziedziczenia ustawowego.
Ważny testament sporządzony przez osobę zmarłą upoważnia do dziedziczenia testamentowego. Prawo polskie przewiduje dwa rodzaje testamentów - zwykłe i szczególne. Do tych pierwszych zaliczamy:
Testament własnoręczny - napisany w całości pismem ręcznym, podpisany i opatrzony datą przez spadkodawcę. Jeżeli testament zostanie napisany (choćby w części) na maszynie lub przez inną osobę, staje się nieważny. Ten sam skutek powoduje brak podpisu spadkodawcy.
Testament notarialny - zostaje sporządzony przez notariusza w formie aktu notarialnego.
Testament allograficzny - polega na ustnym oświadczeniu ostatniej woli przez spadkodawcę wobec przewodniczącego zarządu gminy, sekretarza gminy lub kierownika urzędu stanu cywilnego w obecności 2 świadków.
Testamenty szczególne mogą być sporządzane jedynie w okolicznościach ściśle określonych w kodeksie cywilnym. W praktyce największe znaczenie spośród nich ma testament ustny. Może on być sporządzony, jeżeli istnieje obawa rychłej śmierci spadkodawcy albo jeżeli wskutek szczególnych okoliczności zachowanie zwykłej formy testamentu jest niemożliwe lub bardzo utrudnione. W takiej sytuacji spadkodawca może oświadczyć ostatnią wolę ustnie w obecności co najmniej 3 świadków.

Posted in Prawo międzynarodowe, Prawo polskie, Sankcje, Terminologia, Uncategorized, Ustawodawstwo